الکتروموتورها در برج خنک کننده معمولاً تا سرعتی به اندازه 1450 دور در دقیقه انتخاب میشوند که اگر این دور بالا مستقیم به پروانه منتقل شود:
باعث شکسته شدن پروانه های فن میشود.
پس اگر بخواهیم سرعت بالای الکتروموتور را با سرعت پایین تری به پروانه منتقل کنیم:
نیاز به یک سیستم کاهش دور برج خنک کننده داریم که سرعت الکتروموتور را کاهش و با سرعت کمتری به پروانهها منتقل کند.
سیستم کاهش دور برج خنک کننده می تواند به صورت تسمه و پولی ،گیربکس و موتور دور پایین باشد .
تعیین سرعت موتور دور پایین برای فن بستگی به نوع، قطر فن و عملکرد آن دارد. اما سرعت خطی نوک پره از عدد 61 متر بر ثانیه نباید تجاوز کند.
و این مورد یکی از مواردی است که روی بالانس دقیق پره، دقت و ساخت بالای آن تاثیر بالایی دارد.
به صورتی که لازمه ی آن است در غیر این صورت شاهد صدای زیاد از پرههای فن خواهیم بود.
گیربکس :
معمولاً در شرکتها و کارخانجات بزرگ نیاز به برج خنک کننده با ابعاد بزرگتری می باشد که ا برجهای خنککننده تجهیزاتی چون الکتروموتور و پروانه یا همان فن دارند.
اگر بخواهیم گشتاور این موتورها را برای انتقال آن به فن با سرعت مطلوبی کنترل کنیم باید از گیربکس متناسب با آن برج خنک کننده استفاده کنیم. چرا که در صورت انتخاب نادرست، گیربکس موجب صدا و لرزش و در نتیجه خسارت به سازه و اسکلت برج خنک کننده می شود.
در اینجا یک شافت موتور را به یک گیربکس متصل می کنیم که سه وظیفه دارد:
- توان محرک را از موتور به فن انتقال می دهد.
- جهت چرخش را از حالت افقی به عمودی تبدیل می کند یعنی تغییر جهت 90 درجه.
- سرعت موتور را به سرعت مورد نیاز فن کاهش میدهد.
البته نوع دیگری از گیربکسها هستند که به صورت کوبل مستقیم هستند و به خود پروانه و الکتروموتور متصل میشود.
از مزایای گیربکس نسبت به سیستم پولی و تسمه می توان به گشتاور بالاتر، راندمان بیشتر، صدا و لرزش کمتر وعمر بیشتر اشاره کرد همچین نور آفتاب و بخار آب تاثیری روی آن ایجاد نمیکند.
پولی و تسمه:
معمولاً در برج خنک کننده مدار بسته با سایز و ابعاد کوچکتری به کار میرود.
سیستم پولی و تسمه معمولاً با افزایش لرزش سیستم و اتلاف راندمان همراه است و کارکرد تسمهها در معرض نور آفتاب و بخار آب باعث استهلاک سریع تسمهها شده و سیستم نیاز به تعویض متوالی تسمه دارد.